Sinterklaas is Sinterklaas….

Gelukkig hij is er….

Vandaag keek ik eerst naar het schaatsen. Maar toen Sinterklaas aankwam, schakelde ik toch maar even over naar NPO 3. Het was spannend; Sinterklaas was zoek! Op de Pietenboot werd van alles bedacht. Wie kon zijn plaats innemen? En hoe moest het nu verder? Gelukkig kwam het uiteindelijk weer goed.

Ik zat te kijken naar de kinderen langs de kant. Zoveel blije, verwachtingsvolle gezichten. Liedjes die ik vroeger zong werden luidkeels ten gehoren gebracht. Kinderen met allerlei achtergronden stonden daar samen te wachten op Sinterklaas. Hij gaf handjes, de Pieten deelden snoep uit en overal zag ik spanning en plezier. Voor die kinderen was het heel eenvoudig; daar is Sinterklaas!

En toch is er rond dit kinderfeest ook steeds weer discussie. Al jaren gaat het over Zwarte Piet en over de vraag wat we met die traditie moeten. Sommige mensen zeggen dat hun iets is afgepakt. Maar voor anderen roept Zwarte Piet pijnlijke herinneringen op aan racisme en het slavernijverleden. Dat verdient het om serieus genomen te worden.

Ik vind het jammer wanneer mensen die verandering meteen zien als het einde van het feest. De Pieten zijn veranderd; we zien roetveegpieten. Wat is daar mis mee! Maar Sinterklaas is nog altijd Sinterklaas. Het feest, de liedjes, de spanning en het geheim zijn er nog. Ik hoor kinderen niet klagen dat het feest daardoor minder mooi is. Vaak zijn het juist volwassenen die er het hardst over twisten. En over het algemeen niet de meest ruimdenkende mensen…

Ook deze week hoorde ik Mona Keijzer op televisie kritiek uiten op veranderingen rond het Sinterklaasjournaal.

Dan denk ik, laten we oppassen dat wij volwassenen het feest niet zo zwaar maken dat er voor het plezier van de kinderen geen ruimte meer overblijft. Een traditie is geen stilstaand beeld. Ze mag meegroeien met de mensen die eraan meedoen. En als iets anderen kwetst, kunnen we daar samen naar luisteren en iets aan veranderen.

Mijn neefje zei laatst; “Sinterklaas komt wel, want die is zo’n grote kindervriend. Die laat niemand in de steek.” Wat een prachtige gedachte. Voor een kind is Sinterklaas niet bezig met discussies over hoe hij eruitziet of wie hem speelt. Sinterklaas is de kindervriend die komt, die aandacht geeft en die niemand vergeet.

En als kinderen op een dag ontdekken dat Sinterklaas niet echt bestaat, worden ze vaak ingewijd in het grote mensen-geheim. Veel kinderen zijn daar trots op, zij weten nu iets wat de jongere kinderen nog niet weten. Ook dat hoort bij het opgroeien. Het maakt de herinnering aan het feest niet minder echt.

Vandaag zag ik vooral kinderen die genoten. Kinderen die gespannen uitkeken naar Sinterklaas, die snoep aannamen en handjes kregen. En hoeveel kinderen zaten er aan de buis gekluisterd? Nou hier een groot kind dat er enorm van geniet! Laten we daar ook naar kijken. Naar wat ons samenbrengt, naar de fantasie en de verwachting, naar al die volwassenen die samen iets moois maken voor kinderen.

We hoeven niet elk jaar opnieuw te ruziën over wie het feest mag vieren en hoe het eruit moetzien. We kunnen ook zeggen… tradities mogen veranderen, gevoelens verdienen aandacht, en het feest blijft van de kinderen.

Wat mij betreft noemen we het gewoon een prachtig kinderfeest. En wat mooi dat wij, grote mensen, daar allemaal een rol in mogen spelen.

Margriet

14 november 2025

Woorden doen ertoe!

Hoor jij wat ik hoor? Versta jij hetzelfde?

Soms blijf ik na een gesprek nog lang nadenken. Niet omdat ik iemand wil veroordelen, maar omdat ik probeer te begrijpen waarom we elkaar soms zo moeilijk bereiken. Onlangs ontstond er binnen een politieke groep een stevige discussie over de woorden ‘in dit land’ n.a.v een brandstichting van de auto’s van handhaving.

De één hoorde vooral de praktische boodschap. brandstichting is onacceptabel en als je het ergens niet mee eens bent, praat je met elkaar. De ander bleef hangen bij die woorden en vroeg zich af, waarom wordt er gezegd ‘in dit land’? Wie wordt daarmee bedoeld? En wie kan het gevoel krijgen dat die er niet vanzelfsprekend bij hoort?

Volgens mij gingen mensen op twee verschillende niveaus met elkaar in gesprek. De één besprak wat de zin letterlijk zei. De ander vertelde wat de woorden opriepen. Toen dat verschil niet werd gezien, liepen de reacties steeds verder uiteen. De discussie is op een gegeven moment gestopt. Niet omdat het onderwerp er niet toe doet, maar omdat we elkaar niet meer leken te horen.

Toch blijft het me bezighouden. Want woorden kunnen iets anders oproepen dan we bedoelen. Dat betekent niet meteen dat iemand slechte bedoelingen heeft. Maar het betekent ook niet dat de ervaring van degene die geraakt wordt zomaar van tafel kan.

Ook ons koloniale en slavernijverleden speelt hierin mee. Dat verleden is niet afgesloten zodra de geschiedenisboeken dichtgaan. Een recente literatuurstudie van het Verwey-Jonker Instituut, gebaseerd op ongeveer driehonderd publicaties, beschrijft hoe historische denkbeelden, beeldvorming, machtsverhoudingen en normen doorwerken in het huidige racisme en de discriminatie. Daarbij hoort ook de oude hiërarchie waarin witheid werd verbonden met beschaving, superioriteit en macht, en zwartheid met minderwaardigheid en afhankelijkheid. Dat benoemen betekent niet dat iedere witte Nederlander bewust denkt boven een ander te staan. Het betekent wel dat zulke ideeën en verhoudingen invloed kunnen houden, ook als we dat niet willen of niet doorhebben. (. -jonker.nl)

Dat raakt aan de discussie over Zwarte Piet. Veel mensen dachten bij dat feest aan hun jeugd, gezelligheid en blije kinderen. Anderen voelden zich door het uiterlijk van Piet gekwetst of buitengesloten. De kritiek op raciale stereotypering bestaat al tientallen jaren, het Meertens Instituut beschrijft hoe het debat uiteindelijk ook vragen opriep over identiteit, gelijkheid en wie zich vanzelfsprekend tot een gedeelde traditie mag rekenen. (meertens.knaw.nl)

Ik begrijp dat kritiek op iets waar je warme herinneringen aan hebt, persoonlijk kan voelen. Toch mogen die herinneringen niet het enige perspectief zijn. Een onderzoek onder jonge kinderen liet zien dat zij Piet positief konden waarderen en tegelijk zijn huidskleur en ondergeschikte positie opmerkten. Kinderplezier en de mogelijke raciale betekenis van een figuur sluiten elkaar dus niet automatisch uit.

Het mooie vind ik dat kinderen het feest nog steeds kunnen vieren en ervan kunnen genieten, ook met andere Pieten. Een traditie kan veranderen zonder dat alles wat mensen eraan koesteren verdwijnt. Liedjes, spanning, strooigoed, cadeautjes en samen vieren kunnen blijven bestaan.

Ik weet zelf hoe een opmerking anders kan landen dan iemand misschien bedoelt. Mijn gewicht is sterk beïnvloed door allerlei medicatie en mijn gezondheid. Als ik een ijsje eet, zegt iemand die ik helemaal niet ken weleens….”Zou je dat wel doen?” Misschien bedoelt die persoon het als bezorgdheid of een grapje. Maar wat ik hoor, is, “Je bent al dik genoeg. Waarom stop je er nog meer calorieën in?”

Dat kan pijn doen. Niet omdat die onbekende mijn hele verhaal kent, maar juist omdat die persoon dat niet kent en toch iets zegt over mijn lichaam en wat ik wel of niet zou mogen eten. Ik vraag niet van iedereen dat die precies weet wat er achter mijn gewicht zit. Ik hoop wel dat mensen even nadenken voordat ze zo’n opmerking maken.

Ik wil met deze voorbeelden niemand als racist, ongevoelig of slecht wegzetten. Ik wil ook niet zeggen dat iedereen elk woord hetzelfde moet horen. We luisteren met onze eigen ervaringen, herinneringen en verwachtingen. Soms vullen we zelf iets in. Ik dacht bij twee mensen op een scooter bijvoorbeeld meteen aan jongeren, terwijl hun leeftijd niet bekend was. Dat was mijn associatie, geen feit.

Misschien kunnen we daarom proberen twee dingen tegelijk te doen, uitleggen wat we bedoelden én luisteren naar hoe onze woorden bij een ander aankwamen. We hoeven niet meteen over iemands karakter te oordelen. We kunnen wel nieuwsgierig vragen, “Wat hoorde jij in die woorden?” En ook eerlijk zeggen, “Dat bedoelde ik niet zo, maar ik wil begrijpen waarom het je raakte.”

Dat vraagt iets van ons allemaal, geduld, de bereidheid om niet direct in de verdediging te schieten en de erkenning dat woorden ertoe doen….ook wanneer ze anders landen dan we hadden bedoeld.

Elkaar begrijpen begint misschien niet met het meteen eens worden. Het begint ermee dat we moeite blijven doen om te horen wat de ander werkelijk probeert te zeggen.

Margriet

27 oktober 2026

Mensen zijn mensen

Ik blijf ermee stoeien. Ik heb niets tegen homo’s, lesbiennes, biseksuele of transgender mensen. Voor mij zijn mensen gewoon mensen. Ik zie niemand iets verkeerd doen omdat die homo is, lesbisch is of zich niet thuis voelt in het lichaam waarin die geboren is. Mensen doen goede of verkeerde dingen omdat ze mensen zijn.

Als iemand een goed mens is, respectvol met anderen omgaat en zich aan de wet houdt, dan wil ik diegene graag leren kennen. Dan kunnen we praten, lachen en misschien vrienden worden. Of iemand op hetzelfde of op een ander geslacht valt, maakt voor mij niet uit.

Toch vind ik het soms ingewikkeld. In Waalwijk ligt een regenboogzebrapad. Ik vind het mooi en rijd er geregeld met mijn rolstoel overheen. Ik heb nooit het gevoel gehad dat mij iets door de strot werd geduwd. Maar er zijn mensen die zeggen dat zulke uitingen te veel nadruk leggen op een aparte groep. Een goede vriend van mij is homo en getrouwd met een schat van een man. Hij vindt ook dat regenboogvlaggen, de Pride en andere zichtbare uitingen soms het beeld versterken dat homo’s een aparte groep zijn en de extravagante kant laten zien… alsof elke homo etc zich daarin herkent! Terwijl hij gewoon een normaal leven leidt, werkt, belasting betaalt en met zijn man samen is. Niet meer en niet minder.

Ik begrijp wat hij bedoelt. Tegelijkertijd vind ik dat wie een regenboogvlag wil ophangen, dat gewoon moet kunnen doen. En van mij mag dat zebrapad blijven liggen. Misschien hoeven we er niet voortdurend de nadruk op te leggen, maar waarom zou het er niet mogen zijn? Doordat er steeds meer signalen komen dat deze gemeenschap steeds minder geaccepteerd wordt, houdt het mij bezig.

De discussie over Zwarte Piet voelt soms vergelijkbaar. Toen mensen aangaven dat Zwarte Piet voor hen verbonden was met een pijnlijk slavernijverleden, veranderde de traditie. Nu zijn er roetveegpieten en voor veel kinderen is Sinterklaas nog steeds een feest. Toch lees ik rond de intocht weer dat verandering mensen door de strot wordt geduwd. Maar wie zegt dat alles precies moet blijven zoals het in de jaren vijftig, zestig, zeventig, tachtig en negentig was, vraagt anderen óók om zich aan diens voorkeur aan te passen. Voor de kinderen, waarvoor het feest is, is het echt onbelangrijk! Het gaat veel over acceptatie van verschillende gemeenschappen. Nu staat tolerantie van diverse gemeenschappen steeds meer onder druk.

Ik merk dat ik zulke harde uitspraken vaker hoor uit rechtse en extreemrechtse hoek. Dat is mijn indruk, geen uitspraak over iedereen die rechts stemt. Maar ik hoor daar bijvoorbeeld oproepen dat Zwarte Piet terug moet komen, of dat homo’s de gevangenis in moeten of in ieder geval niet zichtbaar hoeft te zijn! Dat doet me wat. Ik hoor zelden gewone linkse mensen zeggen dat alle Turken, Marokkanen weg moeten of dat homo’s opgesloten moeten worden. Misschien hoor ik niet alles, maar dit is wat mij opvalt.

Ook binnen strenggelovige gemeenschappen worden homoseksuele mensen soms behandeld alsof ze ziek of bezeten zijn. Dat vind ik moeilijk te begrijpen en verdrietig. Ik ben zelf niet gelovig, maar iedereen mag geloven wat die wil. Mijn buren zijn moslim en daar heb ik geen enkel probleem mee. Ik krijg pas moeite met geloof wanneer iemand vindt dat ik ook moet geloven, of mij wil vertellen hoe ik moet leven. Dat geldt voor iedere overtuiging.

En dan is er de politie, die haar gebouw in regenboogkleuren verlichtte. Daaronder las ik reacties als: “Ze moeten gewoon hun werk doen.” Dat doen ze toch? Wat doen ze verkeerd door hun gebouw in regenboogkleuren te zetten? De politie laat daarmee zien dat er ook binnen haar organisatie LHBTQ+-mensen zijn en dat zij erbij horen. Dat licht verandert niets aan iemands dagelijks leven. Waarom is dat dan zo’n probleem?

Ik begrijp dat niet iedereen behoefte heeft aan vlaggen, parades of speciale dagen. Mijn vriend heeft daarin een punt. Hij wil niet steeds als lid van een aparte groep worden gezien. Maar voor anderen kan zichtbaarheid juist belangrijk zijn, omdat ze niet altijd het gevoel hebben dat ze veilig of vanzelfsprekend zichzelf kunnen zijn. Ik wil die ervaring niet wegwuiven. Misschien hoeven we niet allemaal hetzelfde te voelen over een vlag of een zebrapad om elkaar wel ruimte te geven.

Ik wil geen groepen apart zetten en toch schrijf ik er nu over. Dat is misschien tegenstrijdig. Maar ik schrijf erover omdat ik zie hoe snel mensen elkaar veroordelen. Omdat ik niet wil dat iemand wordt teruggeduwd in de kast, uitgelachen of uitgesloten om wie die is.

Voor mij blijft het uiteindelijk eenvoudig. Laat elkaar leven. Het kan mij niet schelen waar iemands familie vandaan komt, welke huidskleur iemand heeft, of iemand gelooft of juist niet gelooft, en op wie iemand verliefd wordt. Ook als iemand zich niet prettig voelt in het lichaam waarin die geboren is, is dat niet aan mij om te beoordelen. Ik hoef niet alles zelf te begrijpen om een ander met respect te behandelen.

En als iemand strafbare feiten pleegt? Daar hebben we rechters voor. Die beoordelen wat er is gebeurd en welke straf daarbij hoort. Niet een hele bevolkingsgroep, niet een geloof en niet een seksuele geaardheid.

Dus ja, van mij mogen de regenboogvlag en het regenboogzebrapad er zijn. En als iemand ze liever niet ziet, hoeft die er niet naar te kijken. Maar laat anderen de ruimte om zichtbaar te zijn. Een vlag dwingt niemand om iets te voelen of te geloven. Een regenboog op een politiebureau neemt niemand iets af.

Ik kies voor mensen. Niet voor een bevolkingsgroep, maar voor ieder mens afzonderlijk. Wie ben ik om over een ander te oordelen om iets wat niemand kwaad doet?

Margriet

16 oktober 2026

Dé patiënt bestaat niet

Een bericht in de krant….

Patiënten dikken hun klachten aan om sneller bij de huisarts terecht te komen. Sinds dit nieuwsbericht deze week verscheen, hoor ik de collectieve zucht door zorgland galmen. Zie je wel? De patiënt is verwend, de consumenteisen zijn te hoog en het systeem slipt dicht door menselijke aanstellerij. We hebben het ook al eens gehoord van een ziekenhuis directeur die zei dat patiënten het ziekenhuis als een supermarkt zien. De patiënt als verwende consument.

Maar met die conclusie maken we het wel heel erg makkelijk. Want er is fundamenteel een probleem met dat verhaal. De patiënt bestaat namelijk helemaal niet.

Er zijn miljoenen patiënten. De mondige dertiger die weet welke medische termen hij moet roepen. De laaggeletterde man die niet uit zijn woorden komt. De alleenstaande oudere die zegt ach valt wel mee, terwijl de pijn onhoudbaar is. En de chronisch zieke die feilloos aanvoelt wanneer het misgaat, maar toch eerst door een telefonisch examen moet. Door hen allemaal op één hoop te gooien als ‘systeemverstoppers’, negeren we de kern van het probleem.

De schaduwzijde van de efficiëntie praktijk

Vroeger had je een vaste huisarts met één assistent. Zij kenden jou. Ze wisten wie er nooit belde en wie gewoon even gerustgesteld moest worden. Nu stappen we binnen in een geoliede machine van grote huisartsenpraktijken; vier artsen of meer , een batterij aan assistenten, praktijkondersteuners en strakke protocollen. Begrijpelijk, want de schaarste aan artsen is groot en deeltijdwerken is de norm geworden.

Maar in die drang naar efficiëntie is de persoonlijke kennis verdwenen. Triage is veranderd van een veiligheidsinstrument in een strakke toegangspoort. Wie de juiste ‘sleutelwoorden’ kent, mag door. Wie dat niet kan of durft, krijgt een paracetamol en een fijne dag. Een soort schipper mag ik overvaren…

De hedendaagse patiënt is mondiger dan vroeger, de groep die dat niet ( genoeg ) zijn zijn inmiddels wel boven de vijftig. Maar ondertussen werken er ook genoeg mensen onder de vijftig in een huisartsenpraktijk dus dat kan je een beetje tegen elkaar wegschuiven.

Niet alleen de patiënt veranderde, maar zeker ook de spelregels

Wanneer mensen hun klachten gaan aandikken, is dat zelden doortrapt consumentengedrag. Het is een wanhopige reactie op een gesloten deur. Als de zorg aanvoelt als een bureaucratische horde waar je pas over mag als je bijna omvalt, gaan mensen harder roepen. In plaats van de patiënt als boosdoener aan te wijzen, moeten men de spiegel durven voorhouden. Want wat gebeurt er als we de zorg zo inrichten dat er alleen nog plek is voor de meest mondige prater?

– De oudere met pijn op de borst haakt af om niemand tot last te zijn.

– De laaggeletterde patiënt krijgt niet de juiste zorg omdat de omschrijving ‘niet erg genoeg’ klinkt.

– De chronisch zieke voelt zich een indringer die telkens opnieuw moet bewijzen dat hij ‘ziek genoeg’ is.

Terug naar de menselijke maat!

Zorg is geen pakketje dat je door een logistiek proces schuift. Natuurlijk moeten we zorgvuldig omgaan met de schaarse tijd van artsen. En natuurlijk heeft een patiënt eigen verantwoordelijkheid. Maar een huisartsenpraktijk is geen natuurwet, het is een organisatievorm. Als de werkelijkheid laat zien dat kwetsbare mensen buiten de boot vallen, moeten we niet de patiënt opvoeden, maar de inrichting herzien. Ik hoor zo vaak dat mensen de huisarts niet meer durven te bellen omdat ze bang zijn als aansteller te worden gezien. Je gaat toch echt niet voor je lol naar een ( huis)arts.

Stoppen met de patiënten als probleem zien, begint bij een simpele vraag. Niet; “waarom liegen sommige patiënten?” Maar; “Waarom voelen mensen zich pas gehoord als ze hun klachten vergroten of aandikken?”

Uiteindelijk draait goede zorg nog altijd om de mens tegenover een ander mens . Zonder examen vooraf, maar met de bereidheid om écht te luisteren. Want een patiënt is soms lastig, maar vaker voelt hij of zij simpelweg niet gehoord. En dat verschil is levensgroot.

Ik geloof ook niet dat het heel veel patiënten zijn die hun verhaal aandikken. Net zo min ik geloof dat het niet anders kan.

Het is makkelijk om het op “de patiënt” af te schuiven, de patiënt zal niet massaal reageren …Dé patiënt bestaat niet!

Margriet

23 augustus 2026

Meer dan een excuus

Vandaag keek ik naar de onthulling van een monument ter gelegenheid van 75 jaar Molukkers in Nederland. Ik moet eerlijk zijn, ik heb me pas sinds kort echt verdiept in hun geschiedenis.

Natuurlijk wist ik dat er Molukse gezinnen in Waalwijk woonden. Ik groeide op met hen in de buurt. Ik vond ze als kind interessant. Ze zagen er anders uit, hadden andere gewoontes, een andere cultuur. Maar verder wist ik eigenlijk weinig van hun achtergrond.

Mijn beeld van de Molukse gemeenschap werd, zoals bij veel Nederlanders van mijn generatie, vooral bepaald door de treinkapingen en de gijzeling van De Punt. Die beelden stonden wekenlang op televisie. De hele dag keek Nederland naar een stilstaande trein en wachtte op nieuws. Het maakte diepe indruk.

Maar de geschiedenis daarachter kende ik nauwelijks.

Pas veel later begon ik te begrijpen wat er voorafging aan die wanhoopsdaden. Hoe Molukse KNIL-militairen naar Nederland werden gebracht met de boodschap dat hun verblijf tijdelijk zou zijn. Hoe zij geloofden dat ze zouden terugkeren naar een vrije Republiek der Zuid-Molukken. Hoe ze bij aankomst hun ontslagbrief in handen kregen gedrukt. Van de ene op de andere dag waren ze geen militair meer. Geen held. Geen toekomst. Geen thuis.

Ze werden ondergebracht in voormalige kampen en barakken. Tijdelijk, zo werd gezegd. Dat tijdelijke verblijf duurt inmiddels 75 jaar. In veel gezinnen heeft dat diepe sporen achtergelaten. Niet alleen bij de eerste generatie, maar ook bij hun kinderen en kleinkinderen. Trauma’s verdwijnen niet vanzelf. Teleurstelling, verlies van identiteit en onverwerkt verdriet worden vaak doorgegeven aan volgende generaties.

Tijdens de bijeenkomst hoorde ik excuses namens de Nederlandse overheid door Rob Jetten. Ik vond het oprecht overkomen, en ook duidelijk dat het maar een begin is, er is wat in te lossen. Meteen zag ik op sociale media de voorspelbare reacties verschijnen.

Monument op de kade

“Dat gaat zeker weer geld kosten.”

“Waarom zouden wij excuses moeten aanbieden voor iets wat wij niet hebben gedaan?”

En ergens begrijp ik die reactie wel. Niemand van ons persoonlijk heeft die beslissingen genomen. Niemand van ons heeft die mensen destijds naar Nederland gehaald of in de steek gelaten. Maar excuses gaan niet altijd over persoonlijke schuld. Excuses kunnen ook gaan over erkenning. Erkenning dat de overheid fouten heeft gemaakt. Erkenning dat mensen onrecht is aangedaan. Erkenning dat een hoofdstuk uit onze geschiedenis te lang is genegeerd of versimpeld.

Dat betekent niet automatisch dat alles met geld opgelost moet worden. Sterker nog, ik vermoed dat veel Molukse Nederlanders liever zien dat hun geschiedenis eindelijk een vaste plek krijgt in onze geschiedenisboeken. Dat vrijheidsstrijders terug gaan naar hun weduwe, dat de weduwe die nog leven per direct een pensioen krijgen die hun afgenomen is. Dat kinderen op school leren waarom die KNIL-militairen naar Nederland kwamen. Waarom zoveel Molukse gezinnen zich verraden voelden. Waarom de gebeurtenissen van de jaren zeventig niet uit het niets ontstonden.

Geschiedenis begrijpen betekent niet dat je alles goedkeurt.

Ik keur de kapingen niet goed. Mensenlevens in gevaar brengen is nooit de oplossing. Maar begrijpen waarom mensen tot wanhoop komen, is iets anders dan hun daden goedpraten. Misschien is dat precies wat we tegenwoordig te weinig doen, proberen te begrijpen.

We leven in een tijd waarin mensen achter een toetsenbord direct hun oordeel klaar hebben. Dezelfde stemmen die zich verzetten tegen erkenning voor Molukkers, zijn vaak ook de stemmen die zich richten tegen asielzoekers, moslims of andere minderheden. Alsof harder schreeuwen gelijk staat aan meer gelijk hebben.

Maar een samenleving wordt niet sterker van schreeuwen. Een samenleving wordt sterker van begrijpen.

Van luisteren.

Van erkennen.

Ook wanneer de waarheid ongemakkelijk is.

Nederland heeft veel om trots op te zijn. Maar onze geschiedenis bestaat niet alleen uit heldendaden. Er zijn ook bladzijden die pijn doen. Kolonialisme hoort daarbij. Beloften die niet zijn nagekomen horen daarbij. Het lot van de Molukse gemeenschap hoort daarbij.

Die geschiedenis kunnen we niet veranderen. Maar we kunnen haar wel onder ogen zien. En misschien begint recht doen aan het verleden niet met geld. Misschien begint het met iets veel eenvoudigers.

Door eindelijk te zeggen, wij zien wat er is gebeurd. Wij erkennen het. En wij zorgen ervoor dat het niet wordt vergeten. Ik zie, hoor en voel jullie!

Margriet

20 juni 2026

Durven vragen

Een van de moeilijkste dingen die ik heb moeten leren sinds ik chronisch ziek ben, is niet omgaan met pijn, vermoeidheid of beperkingen. Maar het is leren vragen.

Vragen of iemand boodschappen wil meenemen. Vragen of iemand mijn bed wil verschonen. Vragen of iemand me naar het ziekenhuis kan brengen. Vragen of iemand de containers buiten wil zetten of een klusje in de tuin wil doen. Dat klinkt misschien eenvoudig, maar dat is het niet. Veel mensen willen graag zelfstandig zijn. Ik in ieder geval wel. Je wilt niet afhankelijk zijn van anderen. Toch komt er een moment waarop je beseft dat sommige dingen niet meer alleen lukken. Dan moet je leren hulp te vragen. En geloof me, dat leer je niet van de ene op de andere dag. Zelf vind ik het nóg steeds lastig

.

Als ik iets vraag, probeer ik altijd rekening te houden met degene aan wie ik het vraag. Ik wil niemand overbelasten. Ik wil niet steeds dezelfde persoon lastigvallen. Tegelijkertijd weet ik ook dat het in de praktijk vaak wél dezelfde mensen zijn die ik vraag. Niet omdat ik anderen niet vertrouw, maar omdat ik weet dat ik van hen meestal een eerlijk en positief antwoord krijg.

Dat brengt me bij iets waar tegenwoordig veel over gesproken wordt: samenredzaamheid.

Het idee is mooi. Wat kunnen mensen voor elkaar betekenen zodat niet alles bij professionele zorg terechtkomt? Zo werkt het in mijn eigen situatie ook. Ik heb een geweldig netwerk van familie, vrienden, buren en bekenden om me heen. Er zijn mensen die me helpen, meedenken en soms al weten wat ik nodig heb voordat ik het zelf heb uitgesproken. Daar ben ik ongelooflijk dankbaar voor. Maar tegelijkertijd zit daar ook een angst. Vraag ik niet te veel? Denken mensen soms, daar heb je haar weer? Komen ze nog langs omdat ze het gezellig vinden, of omdat er altijd iets geregeld moet worden?

Want naast chronisch ziek zijn, wil ik ook gewoon mens blijven. Ik wil horen hoe het met anderen gaat. Ik wil lachen, koffie drinken, belangstelling tonen voor hun leven. Ik wil niet dat elke ontmoeting draait om wat ik nodig heb. Die balans zoeken blijft ingewikkeld.

Misschien komt die angst ook voort uit ervaringen uit het verleden. Toen mijn moeder ziek werd, verzorgden mijn broers en ik haar samen. Dat begon met kleine dingen. Een boodschap hier, een ritje daar. Samen naar de artsen, haar zus in Bergen op Zoom bezoeken, wat toeren maar langzaam werd het meer. En meer. Op een gegeven moment stond ik ’s nachts naast haar bed omdat ze benauwd was of pijn had en samen met de nachtverpleging haalde ik haar dan uit bed. Daarna reed ik ’s morgens vroeg naar mijn werk. Na werktijd ging ik weer naar haar toe om dingen te regelen. We hadden veel hulp georganiseerd, maar toch bleef de zorg groeien. Uiteindelijk beheerste het vrijwel mijn hele leven. Ik deed het uit liefde. Zonder twijfel. Maar ik weet ook hoe zwaar mantelzorg kan worden wanneer de grens tussen helpen en overbelast raken langzaam vervaagt.

Misschien ben ik daarom zo alert op het risico van overvragen. En dan denk ik ook aan de andere kant van het verhaal. Aan de mensen die geen netwerk hebben. Aan degenen die niemand hebben om boodschappen te doen, een lamp op te hangen of mee te gaan naar een ziekenhuisafspraak.

Hoe werkt samenredzaamheid dan?

Hoe lang blijven mensen helpen als iemand niet dankbaar reageert? Hoeveel geduld hebben we met mensen die hun achteruitgang niet goed kunnen verwerken?

Of aan die mopperkont in de straat die overal boos op lijkt. De man of vrouw die kortaf reageert, afwijzend doet of mensen wegduwt. Misschien uit frustratie. Misschien uit verdriet of pijn. Misschien omdat het lichaam niet meer meewerkt en de wereld steeds kleiner wordt.

Dat zijn vragen waar ik geen eenvoudig antwoord op heb. Wat ik wel weet, is dat samenredzaamheid niet alleen draait om wat mensen kunnen geven. Het draait ook om wat een samenleving wil zijn.

Willen we alleen zorgen voor de aardige, sociale en dankbare mensen? Of hebben we ook oog voor degenen die moeilijk zijn geworden door alles wat ze verloren hebben?

Voor mij persoonlijk gaat het gelukkig goed. Ik heb mensen om me heen op wie ik kan rekenen. Dat besef ik iedere dag opnieuw. Juist daarom maak ik me zorgen over degenen die dat niet hebben.

Misschien is dat uiteindelijk de uitdaging van samenredzaamheid.

Niet alleen leren vragen.

Niet alleen leren helpen.

Maar ook blijven omzien naar mensen die geen stem hebben, geen netwerk hebben of niet meer goed weten hoe ze hulp moeten vragen.

Want vroeg of laat kan ieder van ons diegene zijn.

Margriet

Het 11 juni 2026

Pinnen?

voorbeeld uit de praktijk, vanaf 1 juni alleen nog pinnen in het ETZ

Vanaf 1 juni 2026 accepteert het ETZ geen contant geld meer. Het ziekenhuis noemt daarvoor de volgende redenen, veiligheid, hygiëne en efficiëntie.

Voor veel mensen is pinnen tegenwoordig net zo vanzelfsprekend als klagen over het ziekenhuiseten. Op social media gaat het los, hygiëne , nou dan moet het ziekenhuis eens daar en daar kijken.. etc

Mensen die mij wat beter kennen weten dat ik niet zomaar een blog schrijf, daar is een reden voor. Ik pin wel voor mijn kopje koffie maar….
Wat gebeurt er met de mensen die niet vanzelfsprekend mee kunnen?

Denk eens aan:

– ouderen die liever hun portemonnee vertrouwen dan een app met zes wachtwoorden,

– mensen met schuldenbewind die werken met contant leefgeld,

– mensen met cognitieve problemen,

– dak- en thuislozen,

– kwetsbare GGZ-patiënten,

– mensen die bewust contant leven om grip te houden op hun financiën,

– of simpelweg mensen die nét op het verkeerde moment “pas geweigerd” zien verschijnen.

Want in theorie lijkt dit een kleine verandering. Een bordje erbij, pinautomaat neerzetten, klaar.
Maar in de praktijk is het opnieuw een voorbeeld van een samenleving waarin systemen steeds slimmer worden behalve in het herkennen van mensen die buiten de standaard vallen.

En dit gebeurt niet alleen in ziekenhuizen.
Ook winkels, parkeergarages, stations en zelfs sommige koffietentjes lijken inmiddels te denken dat cash geld iets uit het museum is.

Het ETZ zegt, het is efficiënter.
En dat klopt waarschijnlijk ook.

Maar de vraag blijft, efficiënt voor wie?

Want een samenleving wordt niet alleen zichtbaar in hoe modern ze is, maar vooral in wie er nog mee kan doen als alles nét iets digitaler, sneller en makkelijker moet.

Misschien zit daar wel de echte uitdaging voor de toekomst van de zorg en eigenlijk voor de hele maatschappij.
Hoe zorgen we ervoor dat vooruitgang niemand per ongeluk bij de uitgang laat staan?

Margriet

28 mei 2026

Een lintje voor de buurvrouw en haar kinderen…

Vrijdagavond zat ik in schouwburg De Leest, bij de jaarlijkse bijeenkomst voor gedecoreerden in Waalwijk. Altijd een bijzondere avond. Mensen die zich jarenlang hebben ingezet voor de samenleving, die zichtbaar en terecht (?)even in het zonnetje worden gezet. Voor mij ook een reünie van bekende mensen die ik dan weer eens zie.

Zelf kreeg ik in 2014 een lintje. De “laagste orde”, zeg ik er altijd maar een beetje luchtig bij. Maar eerlijk is eerlijk, het lintje zelf vond ik minder bijzonder dan het proces ernaartoe. Het idee dat iemand de moeite heeft genomen om alles op papier te zetten, om mijn inzet te onderbouwen, om te zeggen dit verdient erkenning. Dat maakt het bijzonder En toch… vrijdagavond zat ik daar met een lichte twijfel.

Wat opviel? Veel vitaal grijs. Veel mannen. En laten we het maar gewoon benoemen, een overwegend witte zaal. Natuurlijk waren er uitzonderingen, een vrouw van Antilliaanse afkomst, een man met een andere achtergrond, maar het bleef schaars. En toen dacht ik, wie zien we hier eigenlijk wél… en wie niet?

Want terwijl daar mensen in het zonnetje werden gezet en dat mag , laat dat duidelijk zijn moest ik denken aan mijn buurvrouw en haar kinderen

Zij doen geen “officieel” vrijwilligerswerk. Ze staat niet op lijsten, zit niet in besturen en vullen geen formulieren in of zitten in de politiek. Maar ze zorgen voor mensen die het nodig hebben. Koken maaltijden, delen boodschappen uit, houden een oogje in het zeil. Niet één keer, niet projectmatig, maar gewoon… altijd. Omdat ze vindt dat dat zo hoort.

Hun wereld is groter dan hun straat. “Buren” zijn voor hun geen huisnummers, maar mensen. Soms worden dat zelfs familie, zonder dat er bloedbanden aan te pas komen.

En ik weet bijna zeker, zij krijgen nooit een lintje.

Niet omdat ze het niet verdienen, integendeel. Maar omdat wat zij doen niet netjes past in de criteria. Geen officiële organisatie waarbij ze zijn geregistreerd. Het is te informeel, te vanzelfsprekend, te weinig vastgelegd. Geen jarenlange bestuursfunctie, geen raadslid etc en geen stapel bewijsstukken. Gewoon goed doen. Dag in, dag uit.

En toen dacht ik, misschien wringt daar iets.

Begrijp me goed , ik ben niet tegen lintjes , ik ken genoeg mensen die er trots op zijn. Waardering uitspreken is belangrijk. Mensen mogen gezien worden. Maar het systeem lijkt vooral ingericht op wat meetbaar is, jaren, functies, titels. Terwijl juist het onzichtbare werk het zorgen, het omkijken naar elkaar zo vaak buiten beeld blijft. Misschien is het tijd om daar anders naar te kijken.

Wat als we waardering dichterbij organiseren? In de buurt, in de straat. Dat mensen elkaar kunnen voordragen. Niet op basis van hoeveel jaar je ergens officieel vrijwilliger bent, maar op basis van wat je daadwerkelijk betekent voor anderen. Dat verhalen zwaarder wegen dan formulieren.

Ja, dat zou in het begin misschien een stormloop geven. Maar misschien is dat juist wel veelzeggend. Misschien laat dat zien hoeveel goedheid er al is, zonder dat we die echt benoemen.

En laten we eerlijk zijn de meeste mensen doen het vrijwilligerswerk niet voor een lintje. Die doen het voor een glimlach, een bedankje, een kind dat weer lacht, een buur die het nét redt. Je krijgt er iets voor terug wat niet op te spelden is, verbondenheid, warmte, soms zelfs liefde.

Misschien moeten we dát meer vieren.

Niet omdat de één beter is dan de ander, maar omdat het goede voorbeeld aanstekelijk werkt. Omdat het laat zien dat zorgen voor elkaar geen uitzondering hoeft te zijn, maar iets heel normaals. Onze burgemeester noemt vrijwilligers het bindweefsel van de samenleving. Ik neem aan dat ze daarmee ook het niet zichtbare vrijwilligerswerk bedoeld. Dat mensen die echt omkijken naar elkaar daar ook bij horen.

Dus ja, misschien is het een gek idee. Maar als ik mocht kiezen?

Dan gaf ik morgen een lintje aan mijn buurvrouw en haar kinderen….
Gewoon, bij de voordeur. Zonder protocol met een extra mooie bos bloemen en een dikke kus!

En ik weet zeker, ze zouden zeggen dat het nergens voor nodig was. Maar voor mij maakt het een wereld van verschil.

Margriet

April 2026

Twee kanten van één geschiedenis .. over verdriet, kracht en wat wij kunnen zien

Ik heb meerdere keren gekeken naar de documentaire Twee kanten van één geschiedenis over de Molukkers die 75 jaar geleden in Nederland aankwamen in de haven in Rotterdam . Het deed me veel en het bracht me in verwarring. Verdriet, ja maar ook een soort stil besef. Alsof ik ineens scherper zag wat er al die tijd al was in mijn eigen omgeving, hier in Waalwijk.

De geschiedenis van de Molukse gemeenschap is geen hoofdstuk uit een ver verleden. Het leeft in mensen, in gezinnen, in verhalen die soms pas nu hardop verteld worden.

Verhalen over mannen die vochten in het KNIL, in dienst van Nederland. Die dachten dat ze onderdeel waren van dat land. En die, eenmaal aangekomen in Nederland, bij het verlaten van de boot te horen kregen ; “u bent ontslagen.”… ( ik kan daar niet bij)

Daar stonden ze dan. Met hun gezinnen. Met hun verleden. Met een ontslagbrief in hun handen.

Ze werden ondergebracht in kampen. Plekken die al beladen waren met een geschiedenis die wij wél kennen, daar hadden eerder Joodse families gezeten, wachtend op deportatie naar de gaskamers. Velen van hen zijn nooit teruggekomen. En juist op die plekken begonnen Molukse gezinnen aan een nieuw leven of misschien beter gezegd …aan overleven.

Ik probeer me dat voor te stellen, maar het lukt me niet. De omvang van zoiets laat zich niet pakken in mijn hoofd.

Wat mij zeer doet, is dat het verdriet niet stopte bij die eerste generatie. Het werd meegenomen naar de volgende generaties. En vaak werd er niet over gesproken waarom dat verdriet er is. En dát herken ik….

Mijn ouders spraken ook niet over de Tweede Wereldoorlog. Over het verzet, over verloren familieleden, vrienden die gesneuveld zijn, wie de verraders waren, de trauma’s die ze hebben opgelopen. Dat verdriet was er wel, maar het kreeg geen woorden. En ik denk dat daar de overeenkomst zit. Groot verdriet, dat stil blijft. Dat niet gedeeld wordt, maar wel doorwerkt…

ik kwam vorig jaar er pas achter dat mijn oma Joodse kinderen heeft laten onderduiken…de heldin.. ik weet zoveel niet wat mijn ouders en hun generatie is overkomen.

Maar waar de overeenkomst stopt, begint ook het verschil. Want wat Molukse families hebben moeten dragen, het gevoel van afgedankt zijn, van nergens echt bij horen, van wachten op een terugkeer die nooit kwam, dat is van een andere orde. Het gevoel dat je meer en beter moet presteren en tegelijkertijd vooral niet moet opvallen.. waar thuis de opvoeding was met harde hand, uit frustratie…

En toch… wat ik vandaag zie, 75 jaar later, is niet alleen dat verdriet.

Ik zie kracht.

Ik zie een gemeenschap die, ondanks alles, niet is blijven staan in wat hen is aangedaan. Maar die iets heeft gedaan wat ik diep bewonder, het verdriet ombuigen naar iets dat verbindt. Iets dat zichtbaar is. Iets dat toekomst heeft.

Hier in Waalwijk zie ik dat heel concreet. De eeuwige grafrechten voor de eerste generatie Molukkers, dat hun graven nooit geruimd worden en dat de gemeente dat draagt dat vind ik iets bijzonders. Maar het is er niet zomaar gekomen. Dat is bevochten. Dat is georganiseerd. Dat is tot stand gekomen omdat mensen samen hebben gezegd, dit is belangrijk voor ons, dit moet blijven. Dit hebben ze verdient

Net zoals de herdenking op 15 augustus. Voor veel Nederlanders een datum die minder bekend is, maar voor de Molukse/ Indische gemeenschap van grote betekenis, het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië. Een einde dat voor hen een heel ander verhaal markeert dan voor ons in Europa. Dat die herdenking er nu ook is, dat die ruimte er komt ook dat is geen toeval. Dat is inzet. Dat is kracht.

En misschien is dat wel wat mij het meest raakt. Dat ik verdriet zie .. echt, dat zie ik, maar ook hoe dat verdriet wordt omgezet. Niet in bitterheid die alles overschaduwt, maar in verbinding. In verhalen die gedeeld worden. In monumenten. In herdenken én vieren.

En ja, daar ben ik jaloers op. Op de manier waarop de Molukse gemeenschap de schouders eronder zet. Hoe generaties elkaar weten te vinden. Hoe er een vanzelfsprekend “wij” is. Hoe ze zeggen, wij horen hier. Wij zijn Waalwijkers. Misschien wel jouw buurvrouw of buurman. Maar ook dat de gemeenschap wellicht lange tijd getracht heeft onzichtbaar te zijn. Zeker na de kapingen in 1977… maar uiteindelijk een voorbeeld zijn in integratie. Kinderen met Molukse voornamen en Nederlandse achternamen of omgedraaid… zich geworteld hebben in de gemeenschap. Ik zie in Waalwijk op allerlei fronten dat het niet uitmaakt of je van Molukse afkomst bent of niet.

Ik zie hoe ze niet zijn blijven hangen in slachtofferschap, maar het heft in eigen hand hebben genomen. Hoe ze hun geschiedenis zichtbaar maken, zonder die te verstoppen. Hoe ze bouwen, samen.

Dat vind ik indrukwekkend. Dat vind ik mooi. Dat raakt me.

Ik ben een Nederlandse vrouw van 70. Mijn leven is niet zonder verdriet geweest maar over het algemeen was mijn glas halfvol, maar het staat van verre niet in verhouding tot wat ik hier zie en hoor. De documentaire laat dat goed zien. Ik kan het verleden niet veranderen. Ik kan het verdriet niet wegnemen. Wanneer wordt in de geschiedenisboeken de twee kanten van deze geschiedenis beschreven?

Mijn excuus voor wat de Molukse gemeenschap is aangedaan is niet gewichtig genoeg .. Maar ik kan wel iets anders doen. Ik kan luisteren.
Ik kan erkennen.
Ik kan het verhaal doorvertellen. En misschien ook dit zeggen.

Ik zie jullie kracht.
En daar heb ik diep respect voor Voor degene die de documentaire niet gezien heeft Hier kan je hem vinden, méér dan de moeite waard …

https://npo.nl/start/video/twee-kanten-van-een-geschiedenis

Margriet

April 2026

Agressie in de zorg, van begrip naar grens

Agressie in de zorg neemt toe en gaat verder dan begrijpelijke emotie. Boosheid mag, maar bedreiging en intimidatie zijn grenzen die steeds vaker worden overschreden. Dit gedrag is aangeleerd: wie het hardst schreeuwt, krijgt vaak zijn zin. Het probleem ligt niet bij afkomst, maar bij veranderende normen, wantrouwen en een groeiend gevoel van “recht hebben op”. De zwijgende meerderheid laat te weinig van zich horen, waardoor negatief gedrag de toon zet. Oplossingen liggen in duidelijke grenzen, consequente handhaving en steun voor zorgverleners. Uiteindelijk vraagt het ook iets van ons allemaal: meer verantwoordelijkheid nemen voor hoe we met elkaar omgaan.

De posters hangen er. In wachtkamers, gangen en bij de ingang van het ziekenhuis…”Agressie wordt niet getolereerd.” Ook bij het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis kom je ze tegen. Duidelijk, zichtbaar, bijna geruststellend. Maar wie even verder kijkt of beter gezegd, luistert, hoort iets anders. Verhalen van verpleegkundigen die worden uitgescholden. Huisartsen die bedreigingen krijgen. Ambulancepersoneel dat niet veilig een patiënt kan bereiken. Thuiszorg medewerkers gaan alleen op pad en vallen soms te prooi aan agressie, vaak door familie.

De vraag is dus niet óf het gebeurt. De vraag is, waarom accepteren we het nog steeds?

Emotie is geen excuus voor agressie

Laten we één ding helder hebben .. zorg is emotie. Angst, pijn, onzekerheid, het hoort er allemaal bij. Wie naast een ziek kind zit of een ouder ziet aftakelen, zit niet rationeel te wachten op een behandelplan. Daar zit een mens. En die mag boos zijn.

Maar ergens zijn we een grens kwijtgeraakt. Want boos zijn is iets anders dan dreigen. Frustratie is iets anders dan intimideren. En onmacht is geen vrijbrief om een verpleegkundige in een hoek te drukken met zeven familieleden eromheen.

Wat daar gebeurt, is geen emotie meer. Dat is macht.

Het ‘korte lontje’ is geen natuurverschijnsel

We praten er vaak over alsof het weer is, “De maatschappij verhardt.” Alsof het ons overkomt. Maar dat is te makkelijk wat mij betreft. Wat we zien, is aangeleerd gedrag. Jarenlang hebben mensen ervaren dat wie het hardst schreeuwt, het meest gedaan krijgt. In de supermarkt, bij de gemeente, bij verzekeraars en ja, ook in de zorg. De les is simpel en gevaarlijk tegelijk.
Druk uitoefenen loont. En als dat eenmaal werkt, ga je een stap verder. Van boos praten naar schreeuwen. Van schreeuwen naar dreigen. En soms naar fysiek geweld.

Het probleem zit niet waar we het zoeken

Het is verleidelijk om naar “de ander” te wijzen. Naar mensen met een andere achtergrond, een andere cultuur, een andere taal. Maar opvallend genoeg hoor je uit de praktijk vaak iets anders, dat respect juist daar vaak wél aanwezig is. Dus nee, dit is geen kwestie van afkomst.

Dit is een kwestie van normen en waarden. Van opvoeding. Van voorbeeldgedrag. Van een samenleving waarin “ik heb recht op” vaker klinkt dan “wat is redelijk?”. Ook van een groeiend gevoel van wantrouwen tegen instanties is een van de oorzaken. Tegen de overheid. Tegen de zorg. Wie denkt dat het systeem niet voor hem werkt, gaat het systeem bevechten. Soms letterlijk.

De zwijgende meerderheid is het echte probleem

De meeste mensen gedragen zich prima. Echt. Maar ze zeggen niets. Niet in de wachtkamer als iemand uit zijn dak gaat.
Niet online als zorgverleners worden weggezet als “lui” of “onverschillig”.
Niet in het dagelijks gesprek waarin steeds vaker wordt gesproken over “recht hebben op”. Ze zwijgen om zelf niet het slachtoffer te worden. En ondertussen bepalen de luidste stemmen het beeld en zwijgt de grote meerderheid om zelf geen slachtoffer te worden.

Dat is misschien wel het grootste probleem van allemaal. Ik heb “ recht op” versus “ Ik wil geen slachtoffer worden”.

Oplossingen zijn er maar ze vragen lef

We weten eigenlijk al best goed wat werkt. Kijk naar de huisartsenposten waar toegangscontrole is. Waar niet hele families mee naar binnen kunnen. Waar duidelijke regels zijn en die ook worden gehandhaafd. Niet daar niets gebeurd maar door duidelijkheid zijn er minder escalaties. Bij de huisartsenpost kan je ook niet zomaar naar binnen, of in een spreekkamer komen. (Dat is in een gewone huisartsenpraktijk of ziekenhuis wel anders.) Dat helpt. Niet omdat mensen ineens anders worden, maar omdat de omgeving grenzen stelt. Maar het gaat verder dan praktische maatregelen. Dit vraagt ook iets van ons als samenleving:

  • Duidelijke grenzen stellen
    Niet alleen met posters, maar met consequenties. Agressie moet altijd een gevolg hebben. Altijd.
  • Zorgverleners rugdekking geven
    Niet alleen in woorden, maar in beleid. Aangifte doen moet de norm zijn, niet de uitzondering.
  • Normaal gedrag weer benoemen
    Fatsoen is niet “ouderwets”. Het is de basis. En ja, dat mag je hardop zeggen.
  • De stilte doorbreken
    In de wachtkamer. Online. Thuis. Niet agressief, maar wel duidelijk, dit is niet oké.

En misschien de lastigste vraag

Zijn we bereid om iets van onszelf in te leveren? Want een samenleving waarin iedereen zijn recht opeist zonder naar de ander te kijken, wordt uiteindelijk een plek waar de sterkste wint. En in de zorg zou dat juist de plek moeten zijn waar de kwetsbaarste beschermd wordt.

Dus nee, agressie in de zorg is geen losstaand probleem. Het is een spiegel.

De vraag is alleen… durven we erin te kijken?


Wat vind jij?
Is dit vooral een probleem van individuen met een kort lontje, of zegt het iets fundamenteels over hoe wij als samenleving met elkaar omgaan? Ik zeer benieuwd naar je reactie

Margriet

April 2026

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑